Eurasian Journal of Educational Research

Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
Hale ERDEN
Afrika Kökenli Üniversite Öğrencilerinin Yaşadıkları Zorluklar ile Kültürlerarası Deneyimleri: Kuzey Kıbrıs Örneği
10.14689/ejer.2018.77.5

Problem Durumu: Yabancı uyruklu üniversite öğrencileri genel olarak lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimlerini tamamlamak amacıyla çeşitli ülkelere gitmektedirler. Eğitimleri sırasında çeşitli ülkelerden ve çeşitli kültürlerden belli bir ülkeye gelen her öğrenci, geldikleri ülke için bir renktir. Her öğrencinin kültürel, dilsel ve/ya dinsel farklılıkları okudukları ülke için bir renk çemberi şeklindedir. Bu renk çemberini oluşturan öğrencilerin başetmek zorunda kaldıkları çeşitli zorluklar mevcuttur. Öğrencilerin kültürlerarası yaşadığı tecrübeler gittikleri ülkelerin eğitim sağlayıcılarının birçok faktörü yönetmesi ile ilişkilidir.  

Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı, Kuzey Kıbrıs’ta öğrenim gören Afrika kökenli üniversite öğrencilerinin yaşadıkları zorluklar ve bu zorulukların sıklıklarına ilişkin görüşlerini belirlemektir.

Araştırmanın Yöntemi: Bu araştırmada nitel yaklaşım kapsamında olgubilim deseni kullanılmıştır. Görüşmeler ses kayıtlarına alınmıştır. Örnekleme yöntemi olarak amaçlı örnekleme yöntemi çeşitlerinden benzeşik örnekleme kullanılmıştır. Verilerin analizinde deneyimlerin betimlenmesi, açıklanması ve temaların açığa çıkarılmasına özen gösterilmiştir. Odak grup görüşmeleri Kuzey Kıbrıs’ta bulunan farklı üniversitelerin değişik bölümlerinde öğrenim gören 50 Afrika kökenli üniversite öğrencisi ile tamamlanırken, derinlemesine görüşmeler ise aynı üniversitelerin aynı bölümlerinde öğrenim gören değişik 75 Afrika kökenli öğrenci ile tamamlanmıştır. Odak grup görüşmeleri sırasında, her üniversiteden 10’lu gruplar halinde öğrenci grupları oluşturulmuştur. Derinlemesine görüşmeler sırasında ise, her üniversiteden 15’er öğrenci ile birebir karşılıklı görüşmeler yürütülmüştür. Odak grup görüşmeleri- 1 ile Afrika kökenli öğrencilerin Kuzey Kıbrısta yaşadıkları zorlukları belirlemek amaçlanırken, derinlemesine görüşmeler ile odak grup görüşmeleri-1 ile belirlenen zorlukların görüşülen öğrenciler için ortak olan zorlukların belirlenmesi amaçlanmıştır. Ortak zorlukların belirlenmesi ile, odak grup görüşmeleri-2 planlanmıştır. Odak grup görüşmeleri-2 ile belirlenen ortak zorlukların sıklıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Odak grup-1 ve odak grup-2 görüşmeleri için yarı yapılandırılmış görüşme formu, derinlemesine görüşmeler için derinlemesine görüşme formu kullanılmıştır. Odak grup görüşmeleri-1 ile belirlenen Afrika kökenli öğrencilerin yaşadıkları zorluklar, derinlemesine görüşmeler ile belirlenen Afrika kökenli öğrencilerin yaşadıkları zorlukların ortak olanları ve odak grup görüşmeleri-2 ile belirlenen Afrika kökenli öğrencilerin yaşadıkları zorlukların sıklıklarına ilişkin sonuçlar N-Vivo paket programı aracılığıyla sırasıyla analiz edilmiştir. N-Vivo paket programı aracılığıyla zorluklar, ortak olan zorluklar ve zorlukların sıklıklarına ilişkin kodlar belirlenmiş, bu kodlar ise paket program aracılığıyla tematik fikirler olarak kategorize edilmiştir.  Yorumlama yönteminin kullanıldığı nitel çalışmada, toplanan veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma boyunca, içerik geçerliliği, yüzeysel geçerliliği, sonuçların güvenirliği, dış güvenirlik ve iç güvenirlik sağlanmıştır.  

Araştırmanın Bulguları: Araştırmanın bulguları iki kategori halinde verilmiştir. İlk kategori olan uyum zorluğuna ilişkin ortak faktörler için, 5 tema ve 16 alt tema belirlenmiştir. Temalar, sosyal hayata uyum, sosyal ilişkilere uyum, eğitime uyum, maddi engellere uyum ve sağlık sorunlarına uyum şeklinde sıralanmıştır. Tüm temalara ilişkin alt temalar bulunmuştur. Diğer kategori ise, uyumu zorlaştıran ortak faktörlerin sıklığı olarak belirlenmiştir. Buna göre, sosyal hayata uyum temasının alt teması olan huzur eksikliği her zaman, özgüven-özsaygı ve özdeğerlendirme eksikliği alt teması ise sık sık olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, sosyal ilişkilere uyum temasının alt temaları olan yol/trafik işaretleri, yemeklerdeki farklılıklar, ortak kimlik eksikliği, kendini ayarlama ve yerel dilin kullanımı herzaman sıklığındayken, vücut kokuları ise bazen sıklığında belirlenmiştir.  Eğitim temasının alt temaları olan yetersiz ofis saatleri ve uluslararası dil kullanımının yetersizliği sık sık şeklinde belirlenirken, kalite alt teması ise genellikle şeklinde belirlenmiştir. Ayrıca, maddi engellere uyum temasının alt teması olan yarı zamanlı çalışma koşulları her zaman şeklinde belirlenirken, ulaşım koşulları ve iletişim koşulları sık sık olarak belirlenmiştir. Aynı şekilde, konut koşulları ise genellikle şeklinde belirlenmiştir. Öte yandan, sağlık sorunlarına uyum temasının alt teması olan başa çıkma, herzaman şeklinde belirlenmiştir.  

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Sonuç olarak, Kuzey Kıbrıs üniversitelerinde okuyan öğrenciler için sosyal hayata uyum, sosyal ilişkilere uyum, eğitime uyum, maddi engellere uyum ve sağlık sorunlarına uyum şeklinde engeller belirlenmiştir. Bu engellerin alt temaları olan huzur eksikliği, yol/trafik işaretleri, yemeklerdeki farklılıklar, ortak kimlik eksikliği, yerel dilin kullanımı, kendini ayarlama, yarı zamanlı çalışma koşulları ve başa çıkma her zaman ortaya çıkarken, özgüven-özsaygı ve özdeğerlendirme eksikliği, yetersiz ofis saatleri, uluslararası dil kullanımının yetersizliği, ulaşım koşulları ve iletişim koşulları sık sık ortaya çıkmıştır. Öte yandan, kalite ve konut koşulları genellikle ortaya çıkan engeller olarak belirlenmişken vücut kokuları bazen ortaya çıkan engel olarak belirlenmiştir. Yetkililerin, Afrika kökenli öğrencilerin yasal boşluklardan yararlanılmasını önleyecek yasal önlemler almaları, Afrika kökenli öğrencilerin isteyerek yada istemeyerek suça karışmasını engelleyebilir. Yasal boşlukların özellikle, şiddet içeren çetelerin oluşmasını engelleyici yönde olması, madde kullanıcı ve/ya satıcılarının ve/ya kumar oynayan ve/ya oynatanların yasal olarak engellenmesi ve bu tür ortamların oluşmaması için gerekli denetimlerin sıklıkla yapılması Afrika kökenli öğrencilerin böyle ortamlardan uzak durmalarını ve onların güvenli ortamlarda olmalarına sebebiyet vermesi açısından önemlidir.  Bununla birlikte, yüksek öğrenim kurumlarının, yeni dönemin başlamasından hemen önce ülkeye gelen Afrika kökenli öğrencilerin yeni geldikleri ülkenin kültürünü ve genel kurallarını tanımalarına olanak verecek şekilde ve sıklıkla oryantasyon programlarının düzenlemesi öğrencilerin ortama alışmalarına fırsat verecektir. Ayrıca, Afrika kökenli öğrencilerin Kuzey Kıbrıstaki yaşam kalitelerinin belli üzeyde olması onların akademik, sosyal, kültürel, ekonomik ve dini değişikliklere uyum sağlamalarıyla olumlu yönde ilişkilidir. Bu anlamda öğrencilere anlamlı rehberlik edilmesi önemlidir. Halihazırda yapılmakta olan oryantasyon programlarının geliştirilmesi ve daha etkin hale getirilmesi önerilmektedir.  Öğrencilerin öğrenimlerini tamamlamak için geldikleri Kuzey Kıbrıs’ta, okul sonrası çalışmak isteyen Afrika kökenli öğrencilere belirli sınırlamalar getirilmesi, öğrencilerin üniversitelerde kayıtlı görünüp hiç derslere katılmadan sadece çalışarak hayatlarını kazandıkları bir ortamın oluşmasına sebebiyet vermektedir. Böyle bir durum, daha ucuza iş imkanlarına sahip olan Afrika kökenli öğrencilerin ülkede iş imkanlarının sınırlandırılmasına neden olurken aynı zamanda kendileri de ucuz işçilik kavramının oluşmasının ana sebebi haline gelmektedirler. Ucuz işçi olarak görülen Afrika kökenli öğrencilerin bu anlamda hakları yenmekte ve daha az para karşılığında çalıştırılmaktadırlar. Buna ilişkin ülke yöneticilerine öğrencilere çalışma izni süreci başlatması, bu öğrencilerin ülkeye giriş-çıkışlarının, derslere katılım sağlamalarının ve çalışma hayatlarının en ince ayrıntısına kadar incelendiği bir kayıt sisteminin oluşturulması önerilmektedir.  Ayrıca, öğrencilerin yaşam koşullarının belirlenebilmesi, hükümetlerin ülke refahını ve yüksek öğrenimi geliştirmelerine olanak sağlayacaktır. Bu anlamda, hükümetlerin öğrencilerin yaşam koşullarını belirlemeleri bir plan dahilinde bir süreci kapsamalı ve öğrencilerin daha sağlıklı ortamlarda yaşamaları sağlanmalıdır. Böyle bir süreci yönetebilmek için, hükümetlere öğrencilerin yaşam koşullarının incelendiği ve denetlendiği bir sistemin oluşturulması önerilmektedir.  

Anahtar sözcükler: Yükek öğrenim, kültürlerarası yetkinlik, kültürlerarası kimlik.

37 Görüldü
2018 Sayı 77

Indexed By

 
#
Tamam