Eurasian Journal of Educational Research

Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
Ruya EHTIYAR, Gozdegul BASER
Üniversite Eğitimi ve Yaratıcılık: Öğrencilerin Bakış Açısından Bir Değerlendirme
10.14689/ejer.2019.80.6

Problem Durumu: Günümüz dünyasında sosyal, ekonomik ve teknolojik ortam hızlı bir değişim içindedir. Bu değişime uyum sağlayabilmek için, farklı ve yenilikçi bakış açılarına ihtiyaç duyulmakta; belirsiz ve karmaşık ortamlarda yeni fikirler, yeni uygulamalar ve yenilikçi yaklaşımlar gerekmektedir. Buradan hareketle, yaratıcılık özellikle genç insanların kariyerlerini ve yaşama bakış açılarını şekillendirmede temel olabilecek önemli konulardan birisi olarak görülmektedir. Üniversite eğitimi, gençlerin profesyonel yaşamlarına hazırlandıkları ve hızlı değişen global ortama katılmaya hazırlandıkları eğitim aşaması olup gençlerin eğitiminde, oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma, üç ana problemi içermektedir: öncelikle üniversite öğrencilerinin yaratıcılıktan ne anladıkları, ikinci olarak, üniversite eğitiminde yaratıcılığı nasıl kavramlaştırdıkları ve son olarak üniversite eğitiminde yaratıcılık hakkındaki kişisel değerlendirmeleri ve önerileri.
Araştırmanın Amacı: Araştırma, bir grup dördüncü sınıf öğrencisinin üniversite eğitimi ve yaratıcılıkla ilgili algılarını, değerlendirmelerini, yorumlarını, deneyimlerini ve önerilerini bulmayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek, öğrencilerin algı, yorum, tecrübe ve önerileri değerlendirilmiştir.
Araştırmanın Yöntemi: Nitel bir araştırma olarak tasarlanmış olup, fenomenolojik metodoloji izlenmiştir. Veriler odak grup görüşmesi kullanılarak toplanmış olup, tematik analizle incelenmiştir. Fenomenolojik metodoloji, bireylerin bir kavram ile ilgili tecrübelerini anlamayı hedefler ve bireyin tecrübelerinin özünü tanımlar (Saban and Ersoy, 2017). Odak grup görüşmesi ile bir devlet üniversitesinde okumakta olan 10 tane dördüncü sınıf öğrencisi ile araştırma yapılmıştır. Çalışma Mayıs 2018’de gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın Bulguları: Bulgular, öğrencilerin üniversite eğitimini çoğunlukla yaratıcı bulmadıklarını ve eğitimleri esnasında sınırlı şekilde yaratıcı uygulama deneyimlediklerini ve üniversite eğitiminin genel olarak yaratıcılık potansiyellerine katkıda bulunmadığını düşündüklerini göstermektedir. Yaratıcılığın anlamı farklılaşma ve yenilik olarak iki ana temada ifade edilmiş ve bu temaların altında ise yeni eylem, fikir, sonuç, hayal etme, ürün ve çevre kavramları yer almıştır. Üniversite eğitiminde yaratıclık kavramı altında öğrenciler, farklılaşma, girişimcilik ve öğretme metotları gibi ana temalardan bahsetmişlerdir. Farklılaşma teması altında farklı dersler ve seminerler olmasının eğitimde yaratıcılığı destekleyeceğini; üniversite eğitiminde girişimciliğin onlara yaratıclığı anımsattığını ve bu amaçla girişimcilik ile ilgili derslerin, uygulamaların ve girişimciliğin motive edilmesi gibi konuların gündeme gelmesini düşündüklerini belirtmişlerdir. Üniversite eğiminde yaratıcılık denildiğinde öğretme metotlarının yaratıcı olmadığını ancak yaratıcı olması gerektiğini belirterek, olabildiğince sanatsal metot kullanımının yaratıcılığı destekleyeceğini düşündüklerini belirtmişlerdir. Üniversite eğitiminde yaratıcı ve yaratıcı olmayan uygulamalara örnek vermeleri istenildiğinde öğretme metotları yaratıcı olmayan uygulamalar olarak ifade edilmiştir. Öğretme metotlarının yaratıcı olmamasının nedenleri arasında ezbere dayanması, geleneksel anlayışta olması ve yaratıcılık içermemesi belirtilmiştir. Yaratıcı uygulamalara örnek olarak sektörle iletişim halinde olmak, konularla ilgili film, belgesel vb. farklı kaynaklardan bilgi edinmek gibi konular açıklanmıştır. Öğrencilere, üniversite eğitiminin yaratıcılık potansiyellerini nasıl etkilediği konusundaki düşünceleri sorulmuştur. Ağırlıklı bölümü üniversite eğitiminin yaratıcılık üzerinde olumsuz bir etkisinin olduğunu düşündüklerini belirtmiş olup, zaman ve enerji kaybı olarak ifade etmişlerdir. Olumlu etkisi olduğunu düşünen öğrenciler ise özgüven, farklı düşünme yeteneklerini gelişmesi ve iletişim ağlarının gelişmiş olması gibi konulardan söz etmişlerdir. Olumlu ya da olumsuz etkisi olmadığını düşünen öğrenciler de olmuştur. Yaratıcılığı etkileyen faktörlerin ne olduğu konusundaki fikirleri sorulduğunda ise öğrenciler eğitimlerini etkileyen insanlar (eğitimciler ve aileler), kişinin kendisinin (ilgi, algı) ve çevrenin yaratılcılık üzerinde etkili olduğunu belirtmişlerdir. Çevre içinde ise kişinin doğup büyüdüğü yer, gittiği okullar, ilgi duyduğu kitaplar ve yetiştiği sosyal çevre yer almaktadır. Son olarak, üniversite eğitiminde yaratıclık konusunda önerileri sorulduğunda, öğrenciler özgürlük ve öğretme metotları olarak iki ana tema üzerinde görüş ifade etmişlerdir. Üniversite eğitiminde daha özgür bir ortam olmasını istediklerini ve bu amaçla devam zorunluluğu ve ilgi alanı dışındaki derslere devam etme zorunluluğu gibi konuların yaratıcılığı olumsuz etkilediğini düşündüklerini söylemişlerdir. Ayrıca öğretme metotlarında özgür bir ortama ihtiyaç olduğunu, ezbere dayanan bir eğitim istemediklerini ve daha çok uygulama görmek istediklerini ifade etmişlerdir.
Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Araştırma sonuçları, üniversite öğrencilerinin üniversite eğitimini genel olarak yaratıcı bulmadıklarını ve aldıkları eğitimin yaratıcılık potansiyellerini olumlu yönde geliştirmediğini; üniversite eğitiminde öğretme metotlarının daha yenilikçi olmasını istediklerini, ezber yöntemi yerine daha özgürlükçü ve uygulamaya dönük çalışmaları tercih etmek istediklerini göstermektedir. Çalışma, yaratıcı ve yaratıcı olmayan uygulamaların yanı sıra yaratıcılığın anlamı ve değerlendirilmesi ile ilgili, üniversite eğitiminin öğrencinin yaratıcılık potansiyeli üzerindeki etkisi ve üniversite öğrencileri tarafından algılandığı şekilde üniversite eğitimi ile ilgili bazı öneriler sunmaktadır. Araştırmanın sınırlı bir örneklemi kapsadığı unutulmamalıdır. Bununla birlikte, bu araştırmanın sağladığı temel verilerle daha geniş kapsamlı bir araştırmaya yol açması beklenebilir. Türkiye'de üniversite eğitimi ve yaratıcılıkla ilgili araştırmalar sınırlıdır ve araştırma bulguları üniversite eğitiminde yaratıcılık konusuna dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yaratıcılık, Yaratıcı düşünme, Üniversite eğitimi.

1040 Görüldü
2019 Sayı 80

Indexed By

 
#
Tamam