Eurasian Journal of Educational Research

Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
Hare KILICASLAN
Mimarlık Öğrencilerinde Temel İhtiyaçların Karşılanma Düzeylerinin İncelenmesi
10.14689/ejer.2020.87.2

Problem Durumu: Yaşamın yapılı çevre içinde geçmesi, mimarlık mesleğinin en eski mesleklerden olduğunu göstermektedir. Hem kişisel hem de mesleki gelişime katkı sağlamayı hedefleyen mimarlık eğitiminde yer alan birey, süreç içerisinde edindiği deneyimlerle mesleki donanımını geliştirmek durumundadır. Yeni bir sosyal çevreye ve mesleğe ilk adım açısından üniversitenin ilk yılı, eğitim süreci için ayrı bir önem taşımaktadır. Bu açıdan bakıldığında, mimarlık eğitimi alan birinci sınıf öğrencilerinde temel ihtiyaç algılarının ortaya çıkarılması eğitim kalitesinin artırılması yönünde önemlidir. Kendine özgü yapısı ile mimarlık eğitimi, öğrencilerin kendilerini geliştirmelerinde, yaratıcı düşünmelerinde ve tasarlamalarında özgür davranma imkânı sunan öğrenme ortamlarına sahiptir. Bu açıdan bakıldığında, mimarlık öğrencilerinin özellikle güç ve özgürlük ihtiyaç doyumlarının artırılabilmesi olanaklı gibi görünmektedir. Uygulamalı derslerde yaşanan interaktif süreçler, öğrencilerin yakından tanınmasını sağladığından, onların ilgi duydukları alanlara yönlendirilmeleri de kolaylaştırabilir. Bunların yanı sıra öğrencilerin bölüm veya kampüs içinde sosyal, sanatsal ve sportif etkinliklere katılımlarının, eğlence ihtiyaç doyumunun artırılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ders süresince öğrencilerin birbirleriyle iletişim-etkileşim içinde olmalarını sağlayacak grup çalışmaları, sevgi ve ait olma ve özgürlük ihtiyaç doyumlarının artırılması açısından önemlidir. Bilgi ve fikir alışverişinde bulunma, birlikte karar verme eylemleri öğrencilerin motivasyonlarını artırmada ve kendilerini iyi hissetmelerinde etkili olabilecektir. Öğrenme sürecinde öğrencilerin fikirlerini özgürce ifade edebilmelerine olanak tanınması, kendilerini başarıya ve yeterli hissetmelerine yakınlaştıracağından, güç temel ihtiyacının doyumu bağlamında önemlidir. Alan yazın incelendiğinde, mimarlık öğrencilerinde temel ihtiyaçların karşılanma düzeylerinin herhangi bir araştırmaya konu edilmediği görülmüştür. Bu bağlamda araştırma, mimarlık eğitimi alan birinci sınıf öğrencilerinin temel ihtiyaçlarının karşılanma düzeylerini ortaya koymayı amaçlamıştır.

Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı, mimarlık eğitimi alan birinci sınıf öğrencilerinin temel ihtiyaçlarının hangi düzeyde karşılanmakta olduğunu incelemektir. Araştırma kapsamında Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nde eğitim alan birinci sınıf öğrencilerinin temel ihtiyaçlarının karşılanma düzeyleri tespit edilmiş ve sosyo-demografik verilerle desteklenerek sunulmuştur.

Araştırmanın Yöntemi: Bu araştırmada, genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Tarama modelleri, geçmişte ya da halen var olan bir durumu var olduğu şekli ile betimlemeyi amaçlayan araştırmalar için uygun yaklaşımlardır. Araştırma, 2018-2019 eğitim-öğretim bahar yarıyılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü’nde öğrenim görmekte olan birinci sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 46’sı kadın ve 36’sı erkek olmak üzere toplam 82 öğrenci katılmıştır.

Araştırmanın Bulguları: Yapılan analizler sonucunda araştırmaya katılan mimarlık öğrencilerinin temel ihtiyaçlarının karşılanma düzeylerinin genel olarak nötr puan düzeyi olan 4’ün üzerinde bir ortalamaya sahip olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin beş temel ihtiyaç arasında en yüksek doyumu sevgi ve ait olma ihtiyacından aldıkları ortaya çıkmıştır. Sevgi ve ait olma ihtiyacı karşılanma düzeyini, sırasıyla özgürlük, eğlence, güç ve hayatta kalma ihtiyaçlarının karşılanma düzeyleri takip etmektedir. Öğrencilerin eğlence, sevgi ve ait olma ve özgürlük ihtiyaçlarının karşılanma düzeyleri ile akademik not ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Cinsiyet değişkenine göre yapılan analizler, öğrencilerin yalnızca sevgi ve ait olma ihtiyacının karşılanma düzeylerinin cinsiyete göre farklılaştığını göstermektedir. Cinsiyeti kadın olan öğrencilerin sevgi ve ait olma düzeyleri erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur. Kadın öğrencilerin sevme-sevilme, duygusal bağlılık ve aidiyet doyumlarının erkeklere göre daha yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Yaşamlarının büyük bölümünü köy-kasabada geçiren öğrencilerin güç ihtiyacı açısından en yüksek doyuma, ilde geçirenlerin ise en düşük doyuma sahip olduğu belirlenmiştir. Bunun aksine, eğlence ihtiyacında en düşük doyuma yaşamlarının büyük bölümünü köy-kasabada, en yüksek doyuma ise büyükşehirde geçiren öğrencilerin sahip olduğu tespit edilmiştir. Sevgi ve ait olma ihtiyacında, anneleri ilkokul-ortaokul mezunu olan öğrencilerin en yüksek doyuma, üniversite mezunu olanların ise en düşük doyuma sahip oldukları bulunmuştur. Anneleri üniversite mezunu olan öğrencilerin özgürlük ihtiyaç doyumlarının daha yüksek düzeyde karşılandığı belirlenmiştir. Anne eğitim durumuna benzer şekilde, babaları üniversite mezunu olan öğrencilerin de özgürlük ihtiyacının en yüksek doyuma sahip olduğu bulunmuştur. Özgürlük ihtiyaç doyumunun hem anne hem de baba eğitim durumuna paralel olarak değişmesi, yüksek eğitim düzeyine sahip ebeveynlerin çocuklarını, kendi kararlarını almalarında daha bilinçli yönlendirebileceklerini akla getirmektedir.

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Bu araştırmada Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nde eğitim alan birinci sınıf öğrencilerinin temel ihtiyaçlarının karşılanma düzeyleri tespit edilmiş ve sosyo-demografik verilerle desteklenerek sunulmuştur. Bulgular, öğrencilerin temel ihtiyaç doyumuna ilişkin algılarının akademik not ortalamalarına, cinsiyetlerine, yaşamlarının büyük çoğunluğunu geçirdikleri yerleşim birimlerine ve anne-baba eğitim durumlarına göre farklılaştığını göstermektedir. Kendine özgü yapısı ile mimarlık eğitimi, öğrencilerin kendilerini geliştirmelerinde, yaratıcı düşünmelerinde ve tasarlamalarında özgür davranma imkânı sunan öğrenme ortamlarına sahiptir. Bu açıdan bakıldığında, mimarlık öğrencilerinin özellikle güç ve özgürlük ihtiyaç doyumlarının artırılabilmesi olanaklı gibi görünmektedir. Özellikle uygulamalı derslerde yaşanan interaktif süreçler, öğrencilerin yakından tanınmasını sağladığından, onların ilgi duydukları alanlara yönlendirilmeleri de kolaylaştırabilir. Öğrencilerin bölüm veya kampüs içinde sosyal, sanatsal ve sportif etkinliklere katılımlarının, eğlence ihtiyaç doyumunun artırılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bunların yanı sıra informel (kurum dışı) öğrenmeden beslenen mimarlık eğitimi ortamı, öğrencilerin gezi, panel, workshop gibi potansiyellerle hem kişisel hem de mesleki gelişimin desteklenmesinde yol gösterici konumdadır. Ders süresince öğrencilerin birbirleriyle iletişim-etkileşim içinde olmalarını sağlayacak grup çalışmaları, sevgi ve ait olma ve özgürlük ihtiyaç doyumlarının artırılması açısından önemlidir. Bilgi ve fikir alışverişinde bulunma, birlikte karar verme eylemleri öğrencilerin motivasyonlarını artırmada ve kendilerini iyi hissetmelerinde etkili olabilir. Öğrenme sürecinde öğrencilerin fikirlerini özgürce ifade edebilmelerine olanak tanınması, kendilerini başarıya ve yeterli hissetmelerine yakınlaştıracağından, güç temel ihtiyacının doyumu bağlamında önemlidir. Araştırmanın sınırlılığını, 2018-2019 eğitim-öğretim bahar yarıyılı kapsamındaki Karadeniz Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü birinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu nedenle, genellenebilir sonuçlara ulaşabilmek için mimarlık eğitiminin farklı kademelerinde temel ihtiyaçların karşılanma düzeylerine ilişkin araştırmaların yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler:Mimarlık öğrencileri, temel ihtiyaçlar, Üniversite Öğrencileri Temel İhtiyaçlar Ölçeği, akademik başarı, sosyo-demografik değişkenler.

 

301 Görüldü
2020 Sayı 87

Indexed By

 
#
Tamam