Eurasian Journal of Educational Research

Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
Oguzhan ATABEK, Sabahat BURAK
Okul Öncesi ve Sınıf Öğretmeni Adaylarının Müzik Eğitiminde Teknoloji Kullanımına Yönelik Tutumları
10.14689/ejer.2020.87.3

Problem Durumu: Türkiye’de okul öncesi ve ilkokul yıllarında müzik eğitimi, okul öncesi ve sınıf öğretmenleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu dönem müzik eğitimi, çocuğa müziksel becerileri kazandırması ile birlikte çocuğun entelektüel, sosyal ve kişisel gelişimi açılarından da kritik bir öneme sahiptir. Fakat okul öncesi ve sınıf öğretmenleri çoğu zaman kendilerini müzik öğretimi konusunda yeterli görmemekte, müziği özel yetenekler gerektiren bir alan olarak algılayarak, öğretim konusunda kaygı yaşamaktadırlar. Bu görüşlerinin oluşmasında, onların lisans döneminde aldıkları müzik eğitiminin ve geçmiş müziksel deneyimlerinin yetersizliği ile ilgili inançları önemli rol oynamaktadır.

Teknoloji kullanımının yaygınlaşması, müzik eğitimi program ve uygulamalarında önemli değişikliklere neden olmuştur. Müzik eğitimi verme ve çocukların müziksel gelişimini sağlama sorumluluğuna sahip okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin, müzik eğitiminde yaşanan bu değişimler konusunda farkındalık ve yeterlilik sahibi olmaları gerekmektedir. Müzik eğitiminde teknolojiyi etkili kullanmak, kendilerini müzik konusunda yeterli hissetmeyen ya da müziğin özel bir yetenek alanı olduğunu düşünen öğretmen ve öğretmen adayları için müzik öğretimlerinde kendilerine olan güvenlerinin gelişmesi açılarından yararlı olabilir. Ayrıca müzik eğitiminde teknoloji kullanımı, okul öncesi ve sınıf öğretmeni ve öğretmen adaylarının müzik öğretimine yönelik motivasyonlarının artmasına da neden olabilir. Bununla birlikte, tutumların davranışı belirleyen niyetin önemli bir göstergesi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, müzik eğitiminde teknolojiyi kullanmak için olumlu tutumlara sahip olunması gerekmektedir. Müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik olumlu tutumlara sahip okul öncesi ve sınıf öğretmeni adaylarının bu teknolojiyi müzik eğitiminde etkili bir biçimde kullanma yoluna gidecekleri, bu durumun ileride verecekleri müzik eğitimlerine olumlu katkılarının bulunacağı düşünülmektedir.

Araştırmanın Amacı: Bu çalışmada, müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumu ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi ile okul öncesi ve sınıf öğretmeni adaylarının müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumlarının onların demografik değişkenleri, çalgı ve ses gibi müziksel deneyimleri ile olan ilişkilerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.

Araştırmanın Yöntemi: Araştırmaya Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ve Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dallarında öğrenim gören 640 öğretmen adayı katılmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen anket ile toplanmıştır. Bu anket,  Müzik Eğitiminde Teknoloji Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği ile katılımcıların yaşları, cinsiyetleri ve sınıfları ile daha önce müzik aleti çalıp çalmadıkları, daha önce ses eğitimi alıp almadıkları ve teknolojiyi, seslerini veya müzik eğitiminde enstrümanları etkin bir şekilde kullanma konusundaki inançları hakkındaki soruları içermektedir. Araştırmada verilerin çözümlenmesi için IBM SPSS Statistics (25) ve IBM SPSS Amos (24) bilgisayar programları kullanılmıştır. Müzik Eğitiminde Teknoloji Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeğinin geliştirilmesinde faktör yapısının belirlenebilmesi için Açımlayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Ölçeğin güvenirliğinin ölçülmesinde iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Faktör yapılarının doğrulanıp doğrulanamayacağının tespiti için revize edilen ölçek tarafından toplanan veriler üzerinde doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ek olarak, verilerin analizinde ANOVA, t testi, Mann-Whitney U testi ve Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır.

Araştırmanın Bulguları: Geliştirilen “Müzik Eğitiminde Teknoloji Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği”, 8 maddeden ve tek faktörden oluşmaktadır ve Cronbach α değeri 0.931 olarak hesaplanmıştır. Maddelerin ortalaması 3.97 ile 4.21 arasında değişmektedir (ortalama = 4.08). Okul öncesi ve sınıf öğretmeni adaylarının müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumları onların cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir (t=-1.431, p>0.05). Araştırmada, öğretmen adaylarının müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumları ile yaşları arasında ise anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0.125, p=0.006). Öğretmen adaylarının yaşları yükseldikçe müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumları artmaktadır. Ayrıca 3. ve 4. sınıfa devam eden öğretmen adaylarının müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumları 1. sınıftakilere göre daha yüksek olarak hesaplanmıştır (F(3,519)= 5.189, p= 0.002, η2=0.05). Müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutum,  okunan programa göre de anlamlı farklılık göstermektedir (t (521) =-3.849, p=0.001, η2=0.02). Sınıf öğretmeni adaylarının müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumları okul öncesi öğretmen adaylarına göre anlamlı derecede yüksek olarak hesaplanmıştır. Öğretmen adaylarının sorulara verdikleri yanıtlar analiz edildiğinde onların %56.6’sının blokflüt çalmayı bildiği anlaşılmıştır. Blokflüt dışında çalgı çalmayı bilen öğretmen adayları %23.9 oranındadır. Okulda verilen eğitim dışında müzik eğitimi alan öğretmen adaylarının %22.8, ses eğitimi almış olan öğretmen adaylarının ise %5 oranında olduğu saptanmıştır. Buna karşın öğretmen adaylarının %53.7’si bir müzik enstrümanını öğretimlerinde etkili bir biçimde kullanacaklarını düşünmekte, %38’i, seslerini etkili bir biçimde kullanacaklarını düşünmektedirler. Öğretmen adaylarının %74.2’si ise teknolojiyi müzik eğitiminde etkili bir biçimde kullanabileceklerini düşünmektedirler.  Öğretmen adaylarının müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumları, blokflüt çalmayı bilme (t=-1.341, p>0.05), blokflüt dışında bir enstrüman çalmayı bilme (t=0.694, p>0.05), okulda verilen eğitim dışında müzik eğitimi almış olma (U=22.639, p>0.05) ve ses eğitimi almış olma (U=6900.500, p>0.05) gibi müzikle ilgili değişkenlere göre anlamlı farklılıklar göstermemektedir. Ayrıca öğretmen adaylarının müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumları onların enstrümanlarını (t=1.244, p>0.05),  ve seslerini (t=0.272, p>0.05) müzik eğitiminde etkili bir biçimde kullanma ile ilgili görüşlerine göre de anlamlı farklılıklar göstermemektedir. Öte yandan, teknolojiyi müzik eğitiminde etkili bir biçime kullanabileceğini düşünen öğretmen adaylarının müzik öğretiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumları anlamlı derecede yüksek olarak hesaplanmıştır (t(519) =-3.389, p=0.000, η2=0.05).

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri:  Okul öncesi ve sınıf öğretmeni adaylarının kendilerini, çalgılarını ve seslerini müzik eğitiminde yeterli kullanamayacaklarına yönelik görüşleri ile müziksel deneyimlerinin yetersizliği değerlendirildiğinde; müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik olumlu tutumları ve teknolojiyi etkili kullanabileceklerine yönelik görüşleri, müzik eğitiminde teknoloji kullanımının oldukça önem verilmesi gereken bir konu olduğunu göstermektedir. Teknolojinin müzik eğitimi açısından sunduğu olanaklar, asıl branşı müzik olmayan öğretmen adayları için müzikteki yetersizliklerini telafi etmeleri için bir fırsat olarak değerlendirilmelidir. Bu bağlamda öğretmen adaylarının teknolojiyi müzik eğitiminde etkili bir biçimde kullanabilmeleri için lisans programlarında teknolojiye yönelik derslerin arttırılması gerekmektedir. Öğretmen adaylarının lisans dönemi boyunca aldıkları müzik derslerinde teknolojiyi nasıl daha etkili kullanacakları yönünde uygulamalar yapılmalıdır. Araştırmada geliştirilen ölçek, öğretmen adaylarının müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumları ile müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik ilgi ve motivasyonları ile ilişkilerinin incelenmesinde kullanılabilir. Ayrıca, ölçek, müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutum ile bu çalışma kapsamında ele alınmayan diğer müziksel özellikler arasındaki ilişkilerin ortaya çıkarılmasında da kullanılabilir. Deneysel çalışmalar ile öğretmen adaylarının müzik eğitiminde teknoloji kullanımına yönelik tutumlarına etki eden değişkenlerin ortaya çıkarılması yönünde çalışmalar yapılabilir.

Anahtar Kelimeler: Eğitim teknolojisine yönelik tutum, müzik eğitiminde teknoloji kullanımı, okul öncesi eğitimi, sınıf eğitimi.

 

 

310 Görüldü
2020 Sayı 87

Indexed By

 
#
Tamam