Eurasian Journal of Educational Research

Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
Cetin SEMERCI, Cenk HATIPOGLU, Birsen GUNERI, Aziz SEVIMBAY, Mumine AKCAALAN, Yasemin CENGIZ DEMIR
Türkiye 2023 Eğitim Vizyonu Belgesinde Eğitimin Geleceği: Eğitim Fakültesi Öğretim Üyelerinin Görüşleri
10.14689/ejer.2020.87.4

Problem Durumu:Günümüz insanı, eski çağlardan daha hızlı bir şekilde değişen bir dünyada yaşamaktadır. Bilimler ise elde edilen bulgular neticesinde sürekli değişmekte, yenilenmekte ve gelişim göstermektedir. Toplumların 25 yıl önce kullandığı birçok araç bugün kullanılmamakta, ulaşım araçlarının hızı sürekli artmakta, bir önceki neslin kullandığı araçların hızı ise gülünç düzeyde yavaş görünmektedir. Kısacası, artan nüfus karşısında azalan dünya kaynakları toplumlar için yeni ve gitgide ağırlaşan problemler çıkarmaktadır. Bu problemler karşısında insanlar yeni çözüm yolları bulmak zorundadır, yeni çözüm yolları ise değişmeyi ve gelişmeyi gerekli kılmaktadır. Bu noktada, bireyi hem çevresindeki değişimlere uyum sağlamasına olanak sağlayacak hem de çevrede istenen değişimi ortaya çıkarabilecek yeterliğe eriştirmek eğitimin sorumluluğundadır. Bu hedeflere ulaşabilmek için milli eğitim sistemimizde çeşitli dönemlerde ani ve sık değişiklikler yapılmış ancak belirtilen hedeflere istendik düzeyde ulaşılamamıştır. Bu gereksinimden yola çıkarak, erken çocukluktan hayat boyu öğrenmeye kadar çağın gerektirdiği eğitim ihtiyaçlarını saptamak ve geleceği gören bir eğitim sistemine sahip olmak için Milli Eğitim Bakanlığımız tarafından 2023 Eğitim Vizyonu Belgesi düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanlığı programına uygun olarak, MEB 2023 Eğitim Vizyonu belgesinin hedeflerinin genel amacı vatandaşları 21. yüzyıl için becerilerle donatmak ve en uygun insan sermayesi gelişimini teşvik eden eğitim sistemini oluşturacak küresel değişime uyum sağlamak olarak ifade edilmiştir. Belgede eğitim sistemi, çocuğu eleştirel düşünen, akıl yürüten ve üretken vatandaşlara dönüştüren faaliyetleri içeren bütünsel bir sistem olarak sunulmaktadır. Ayrıca öğrencinin kök değerlerine bağlı ama aynı zamanda küresel rekabete hazır nitelikte donatılmış bireyler olması hedefi eğitim sisteminin en önemli görevleri içinde sayılarak net bir şekilde tanımlanmıştır. Türkiye 2023 Eğitim Vizyonunun felsefeden politikaya, ölçme değerlendirmeden rehberlik hizmetlerine, yabancı dil eğitiminden özel öğretime kadar tüm eğitim sisteminin ihtiyaçlarına yönelik hedefleri kapsadığı görülmektedir. Sonuç itibariyle öğretim görevlilerinin bakış açılarından vizyon belgesinin çeşitli açılardan ele alınmasının alan yazınına faydalı olacağı değerlendirilmiştir.

Araştırmanın Amacı:Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 2023 Eğitim Vizyonu Belgesine ilişkin eğitim fakültelerinde görev yapan akademisyen görüşlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Öğretim üyelerinin, vizyon belgesinde ifade edilen yeni düzenlemelerden ortaöğretimde ders saatlerinin azaltılması ve pedagojik formasyonun yüksek lisans eğitimi olarak verilmesi hakkındaki görüşleri nelerdir? Eğitime ilişkin çeşitli ve önemli değişiklik ve hedefleri kapsayan bu belge hakkında eğitim konusunda uzman akademisyenlerin görüşlerinin alınmasının belgenin değerlendirilmesi açısından önem taşıdığı ve konu ile ilgili yapılacak uygulamalara yön vermesi açısından da önemli olduğu düşünülmektedir.

Araştırmanın Yöntemi:Bu çalışmada nitel araştırma teknikleri kullanılmıştır. Çalışmamızın desenini betimsel nitel araştırma deseni oluşturmuştur. Bu desende araştırmaların amacı, bireyler veya birey grupları tarafından yaşanan belirli olayları kapsamlı bir özetlenmesidir. Araştırmacı katılımcıların bir durum veya olguyu nasıl anlamlandırdığını anlamakla ilgilenmektedir. Betimleyici analiz, bir nitel araştırma şeklidir. Bu nitel araştırmanın anahtarı anlatıların veri olarak kullanılmasıdır.  Betimsel nitel araştırma deseni kategorik olmayan bir sorgulama yöntemi olarak görülmelidir. Çalışmamızda akademisyenlerin aynı soru hakkındaki farklı düşüncelerini ele alınmış ve görüşülenlerden elde edildiği şekliyle aktarılmıştır. Bu amaçla elde edilecek verileri sistematik olarak belirlemek üzere; konuşma metinlerinin yazıya dökülmesi, alınan cevapların sınıflandırılması gibi işlem başmakları takip edilmiştir.  Betimsel analiz ile elde edilen veriler, daha önceden belirlenen başlıklar altında özetlenmiş ve yorumlanarak sonuca bağlanmıştır. Yukarıda belirtilen durum için en uygun olarak değerlendirilen görüşme yöntemiyle veri toplanmıştır. Zengin bilgiye sahip olduğu düşünülen durumların çalışılmasını sağlayan amaçlı örnekleme yöntemleri kullanılmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemi, araştırmacının en fazla ve en güvenilir şekilde en fazla bilgiye ulaşmasını sağlar. Bu çalışmada, katılımcı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örnekleme yöntemi kullanılmıştır. 3'ü Bartın Üniversitesi'nden ve 3'ü Bülent Ecevit Üniversitesi'nden çeşitli alan, kademe ve yaş aralığından çalışmaya katılmayı kabul eden öğretim görevlilerinden meydana gelen 6 kişi çalışma grubumuzu oluşturmuştur. Çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Formdaki soruların görüşme yapılacak olan öğretim üyeleri tarafından anlaşılabilirliğinin incelenmesi için Bülent Ecevit Üniversitesinde görev alan bir öğretim üyesi ile bir pilot görüşme yapılmıştır. Pilot görüşmenin ardından görüşmecilerin gözlemleri ve görüşme yaptıkları öğretim üyesinin sorulara ilişkin değerlendirmeleri çerçevesinde formda düzenlemeler yapılmıştır. Değişikliklere ilişkin son düzenlemeler gerçekleştirilerek görüşme formuna nihai şekli verilmiştir. Görüşme Formu “Akademisyen Görüşme Formu” olarak adlandırılmıştır. 2023 Eğitim Vizyonu Belgesi çerçevesinde eğitimin geleceğine odaklanmış sorular, yarı yapılandırılmış görüşmelerde katılımcı öğretim üyelerine yönlendirilmiş, verdikleri cevaplar kaydedilmiştir.  Temaları ve kategorileri oluşturmaya yardımcı olan analitik bir bilgisayar programından yararlanılmıştır. Bu konuda MAXQDA2018 programından yararlanılmıştır. Alt amaçlara ait tema ve kodlar geliştirilmiş ve veri elde etme ve çözümleme için temel teşkil etmiştir. Veriler ile ortaya çıkan temalar tanımlanarak tartışılmıştır Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler çalışmada zengin ve detaylı bir şekilde sunulmuş, ardından yorumlanması, tartışılması ve sonuca bağlanması gerçekleştirilmiştir.

Araştırmanın Bulguları: Akademisyen görüşlerinin bireyin eğitiminde pratik saf anlamıyla fayda düşüncesinin insanın tüm yönlerini kapsamadığı ve toplumsallıktan bireyselliğe, maddi boyuttan manevi boyuta devam eden bir felsefi temel üzerine oturtularak yerelden evrensele uzanan ve batı taklitçiliğinden sakınmaya çalışan milli ve manevi bir düşünce sisteminin vurgulandığı; Öğrencilerin öncelikle milli ve evrensel değerler kazanmaları ve daha sonra 21. yy. beceri ve yetkinlikleriyle donatılmış olmaları gerektiği; Vizyon belgesi hedeflerinin 21. Yüzyıl sorunlarına karşı yeterli olduğu ve bu hedeflerin sorunlara çözüm getireceği, ancak sosyal yeterliliklerin geliştirilmesi dışında ortak bir görüş birliği tespit edilemediği; Derslerin nitelik olarak doyurucu olması halinde ders saatlerinin azaltılmasının olumlu bulunduğu; Pedagojik formasyon eğitimiyle ilgili olarak ise bu eğitimin verilme şeklinden ziyade verilme gerekliliğine vurgu yaptıkları görülmektedir.

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Katılımcı öğretim üyelerinin, derslerin nitelik olarak doyurucu olması halinde ders saatlerinin azaltılmasını olumlu buldukları söylenebilir. Pedagojik formasyon eğitimiyle ilgili olarak ise bu eğitimin verilme şeklinden ziyade verilme gerekliliğine vurgu yaptıkları görülmektedir. Öğretim üyeleri, öğretmen yetiştirmede asıl kaynak olarak eğitim fakültelerini görmektedirler. Çalışmada öğretim üyeleri, pedagojik formasyon eğitimini sıkıntılı bir süreç olarak nitelemişlerdir. Araştırma sonucunda akademisyenlerin pedagojik formasyon uygulamasının birçok olumsuz yönünün varlığı noktasında genel bir anlayış içerisinde oldukları ortaya çıkmıştır. Katılımcı öğretim üyeleri formasyon eğitimini aynı ifade ile nitelemişlerdir. Ayrıca, katılımcıların pedagojik formasyon yoluyla öğretmen yetiştirmeye ihtiyaç olmadığı fikrine sahip oldukları da görülmektedir. 2023 Eğitim Vizyonu belgesinde ifade edilen model bir bütün olarak değerlendirildiğinde akademisyen görüşlerinin bireyin eğitiminde pratik saf anlamıyla fayda düşüncesinin insanın tüm yönlerini kapsamadığı ve toplumsallıktan bireyselliğe, maddi boyuttan manevi boyuta devam eden bir felsefi temel üzerine oturtularak yerelden evrensele uzanan ve batı taklitçiliğinden sakınmaya çalışan milli ve manevi bir düşünce sisteminin vurgulandığı görülmektedir. Öğretim üyelerinin görüşlerinden elde edilen sonuçların vizyon belgesinin uygulamaya konulması sırasında dikkate alınıp belgenin başarılı bir şekilde hayata geçirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte, benzer bir çalışma eğitimin diğer paydaşları olan öğretmen ve yöneticileriyle de gerçekleştirilerek eğitim programlarının asıl uygulayıcılarının fikirleri alınabilir. Ayrıca, bu çalışmanın katılımcılarını erkek akademisyenler oluşturmaktadır. Bu nedenle, gelecekte erkek ve kadın katılımcıların bir arada olduğu ve karşılaştırılmalı bir analiz yapılabilecek çalışmalar hazırlanabilir.

Anahtar Kavramlar:MEB, Türkiye 2023 eğitim vizyon belgesi, akademisyen görüşleri

 

270 Görüldü
2020 Sayı 87

Indexed By

 
#
Tamam