Eurasian Journal of Educational Research

Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
Hayal YAVUZ MUMCU, Meral CANSIZ AKTAŞ
Çok Programlı Lise Öğrencilerinin Matematiğe Karşı Tutum ve Öz-Yeterlik Algıları
10.14689/ejer.2015.59.12

Problem Durumu: Matematik dersinin öğrenilmesinde, öğrencinin bilişsel seviyesinin yanı sıra duyuşsal özellikleri de oldukça önemli bir faktördür. 2005 yılında değişen ve öğrencilerin bilişsel gelişiminin yanı sıra duyuşsal gelişimini de vurgulayan Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programında, duyuşsal boyut içerisinde tutum, öz güven, matematikte kendine yetme becerisi ve matematik kaygısı sayılmaktadır. Öğrencilerin matematik dersi ile ilgili geliştirdiği duygu ve düşünceler başarıya doğrudan yansımakta ve bir üst sınıfa devam ederken çoğu öğrencide aynı kalmaktadır. Eğitim, tutumları değiştirmede önemli bir araç olduğundan, öğretmenlerin gerek kendi derslerine, gerekse sosyal yaşamdaki diğer olgulara yönelik öğrenci tutumlarının ne olduğunu, nasıl ölçülebileceğini bilmeleri eğitimin niteliğini arttırmada önemli bir etken olabilir. Bu konu ile ilgili olarak yapılan bir hayli çalışma olmasına rağmen, bu çalışmalarda örneklem gruplarını genel olarak farklı tür okullarda öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Dolayısıyla örneklem grubunda yer alan öğrenciler farklı kültüre, farklı eğitim olanaklarına, farklı okul çevrelerine ve farklı eğitim koşullarına sahip öğrencilerdir. Ayrıca meslek liselerinde yer alan öğrenciler üzerine yapılan çalışmaların sayısı çok fazla değildir. Buradan hareketle, mevcut çalışmada bir çok programlı lisenin farklı eğitim programlarına (genel ve mesleki) devam eden öğrencilerle çalışılmıştır.  Böylelikle söz konusu dış etmenlerin etkileri kontrol altına alınmaya çalışılmıştır.

Araştırmanın Amacı: Bu çalışmada çok programlı lise öğrencilerinin matematik dersine karşı sahip oldukları tutum ve öz-yeterlik algılarını birbiri ile ilişkili olarak incelemek, bu iki kavram arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmada bu öğrencilerin matematik dersine karşı sahip oldukları tutum ve öz-yeterlik algıları, devam etmekte oldukları eğitim programı, yaşları, cinsiyetleri ve akademik başarıları açısından ele alınmış ve incelenmiş, bu amaçla aşağıdaki alt problemlere cevap aranmaya çalışılmıştır. Çok programlı lise öğrencilerinin matematiğe karşı;

  • tutum ve öz-yeterlik algıları hangi düzeydedir?
  • tutum ve öz-yeterlik düzeyleri cinsiyete, sınıf seviyesine, eğitim programına ve matematik başarısına göre anlamlı bir farklılık göstermekte midir?
  • tutum ve öz-yeterlik algıları arasında nasıl bir ilişki vardır?

Araştırmanın Yöntemi : Bu araştırmatarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Tarama modeli, geçmişte ya da halen var olan bir durumu var olduğu sekliyle betimlemeyi amaçlayan araştırma yaklaşımıdır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2011-2012 eğitim öğretim yılında İzmir ilinde bulunan bir Çok Programlı Lisede öğrenim gören toplam 212 lise öğrencisi oluşturmaktadır, veri toplama aracı olarak daha önce geliştirilmiş olan “Matematik Tutum Ölçeği” ile “Matematik Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği” kullanılmıştır.

Araştırmanın Bulguları : Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin tutumları 3.14 puan ortalaması ve .79 standart sapma ile öz-yeterlik algı düzeyleri ise 3.01 puan .60 standart sapma ile “kararsızlık” eğilimindedir. Öğrencilerin matematiğe karşı sahip oldukları tutum  (t (210) = 2.55, p< .05, η2 =0.03) ve öz-yeterlik algı düzeylerinin (t (210) = 2.89, p< .05, η2 =0.03) eğitim programına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmektedir.  Bu bulgulara göre genel lise eğitim programına devam eden öğrencilerin matematik dersine yönelik sahip oldukları tutumları ve öz-yeterlik algıları, mesleki eğitim programına devam eden öğrencilerin tutum ve öz-yeterlik algılarından daha olumludur. Diğer taraftan, kız öğrenciler ile erkek öğrencilerin matematik dersine karşı sahip oldukları tutumları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (t (210) =-1.503, p> .05). Öz-yeterlik algılarına bakıldığında kız öğrenciler ile erkek öğrencilerin matematik dersine karşı sahip oldukları öz-yeterlik algıları arasında anlamlı bir fark olduğu anlaşılmıştır (t (210) =-2.99, p> .05, η2 =0.04). Bu bulgulara göre erkek öğrencilerin matematik dersine yönelik sahip oldukları öz-yeterlik algıları, kız öğrencilerin matematik dersine yönelik sahip oldukları öz-yeterlik algılarından daha yüksektir. Öğrencilerin matematik dersine karşı sahip oldukları tutum (F(2,209)= .138, p> .05)  ve öz-yeterlik algılarının (F(2,209)= .824, p> .05) öğrencilerin sınıf seviyesine göre anlamlı bir fark göstermediği, öte yandan matematik dersine karşı sahip oldukları tutumları (F(4,207)= 4.938, p< .05, η2 =0.08 ) ve öz-yeterlik algıları  (F(4,207)= 6.83, p< .05, η2 =0.11) ile matematik başarıları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Buna göre matematik notu 5 olan öğrencilerin matematik dersine karşı sahip oldukları tutumları ve öz-yeterlik algıları, notları 2 ve 3 olan öğrencilerin tutum ve öz-yeterlik algılarına nazaran daha olumludur. Tutum ve öz-yeterlik algıları arasındaki korelasyona bakıldığında öğrencilerin matematik dersine karşı sahip oldukları öz-yeterlik algıları ile tutumları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde bir korelasyon olduğu belirlenmiştir (r=0.704, p<.01). Dolayısıyla öğrencilerin tutumları ile öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin aynı yönde olduğu söylenebilir.

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Yapılan bilimsel çalışmalara ve mevcut çalışmanın sonuçlarına bakıldığında, mesleki eğitim programlarına devam eden öğrencilerin diğer eğitim programlarına devam eden öğrencilere nazaran matematik dersine karşı daha olumsuz tutumlara sahip oldukları anlaşılmaktadır. Bu noktadan hareketle mesleki eğitim programlarına devam eden öğrencilerin matematik dersine karşı daha olumlu tutum geliştirmelerini sağlamak amacıyla görevli öğretmenler tarafından matematiksel uygulamalar, etkinlikler veya öğretim metotları uygulanabilir. Bu eğitim programlarında öğrenim gören öğrencilerin matematik dersi ile ilgili alt yapı eksiklikleri belirlenerek bu eksikliklerin giderilmesine yönelik öğretim faaliyetleri planlanabilir. Tutum ve öz-yeterliğe etki eden etkenler öğretim ortamlarında daha spesifik olarak incelenebilir, öğrencilerin matematik dersinde başarılı olmalarındaki engelleri ortadan kaldırmak adına “öğrencilerin matematiğe karşı olumlu tutum ve yüksek öz-yeterlik sahibi olmaları için neler yapılabilir?” sorusuna cevaplar aranıp ve bu doğrultuda çalışmalar yapılabilir.

Anahtar Sözcükler: Matematiğe karşı tutum, öz-yeterlik algısı, eğitim programı, çok programlı lise

862 Görüldü
2015 Sayı 59

Indexed By

 
#
Tamam