Eurasian Journal of Educational Research

Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
Gökhan Aksu, Nermin Koruklu
Matematik Başarısı ile Tutum, Mantıksal Düşünme Yetenekleri ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Arasındaki Doğrudan ve Dolaylı İlişkiler
10.14689/ejer.2015.59.11

Problem Durumu: Eğitimin temel amaçları arasında, kendini tanıyan ve geliştiren, iyi bilgilenmiş ve bilimsel bakış açısına sahip, toplumsal uyum düzeyi gelişmiş, aktif, demokratik, insan haklarına saygılı bireyler yetiştirmek yer alır. Toplumda daha demokratik daha iyi vatandaşlar yetiştirebilmenin yolu, okullarda öğrencilere eleştirel düşünebilme ve mantıksal düşünme becerilerini kazandırmaktan geçmektedir. 20. yüzyıl süresince yapılan araştırmalar, okullarda sunuş ve ezber yöntemlerinin baskın olduğunu, öğrencilerin edilgen olarak bilgiyi alıp, sadece basit düzeyde hatırlama ve kavrama gerektiren öğretmen sorularını yanıtladıklarını ortaya koymuştur. Bunu anlayışın sonucu olarak da öğrenciler, üreten ve eğitim ortamında etkin bir unsur olarak değil, edilgen ve alıcı konumunda görülmüşlerdir. Günümüzde ise bilgi, “aranılan ve keşfedilen” bir şey olarak kabul edilmektedir. Bu durumda ise öğrenci etkin, bilgiyi arayan ve keşfeden bir özelliğe sahip olacaktır. Tüm bilimlerin, özellikle de fen bilimlerinin temelini oluşturduğu kabul edilen matematik dersinde başarılı olabilmek için öğrencilerin sürekli soru sorma ve öğrendikleri kavramları sorgulamaları büyük önem taşımaktadır. Matematik öğretiminin en önemli hedeflerinden birisi öğrencilerin devamlı üzerinde düşündükleri “neden?” ve “niçin?” sorularına karşılık mantıklı cevaplar elde etmenin diğer bir ifadeyle muhakeme yapabilmenin gelişimini sağlamaktır. Bu nedenle matematik dersinde başarılı olabilmek için eleştirel ve mantıksal düşünme ile derse ilişkin tutumlar önemli birer değişken olarak görülmektedir.

Araştırmanın Amacı: Bu çalışmada öğrencilerin iş ve meslek hayatında kendileri için gerekli olan matematik ile eleştirel düşünme eğilimleri ve mantıksal düşünme becerileri arasındaki doğrudan ilişkilere ek olarak derse ilişkin tutum üzerinden oluşan dolaylı ilişkilerin nasıl değiştiği; matematik başarısında eleştirel ve mantıksal düşünmenin nasıl bir etkisi olduğunu belirlemek amaçlanmıştır.

Araştırmanın Yöntemi: Bu araştırma, betimsel nitelikte bir araştırma olup, tarama modelleri esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri, mantıksal düşünme becerileri, matematik dersine ilişkin tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin araştırıldığı ilişkisel tarama modelinde bir çalışmadır.Araştırmanın çalışma evrenini, Adnan Menderes Üniversitesi Aydın Meslek Yüksekokulu 2011–2012 Öğretim Yılı içerisinde öğrenim görenTemel Matematik dersine kayıtlı 479 (190 Kız–289 Erkek) öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerini belirlemek için “California Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği”, mantıksal düşünme yeteneklerini ölçmek amacıyla “Mantıksal Düşünme Yetenekleri Ölçeği”, matematiğe ilişkin tutumlarının düzeyini belirlemek amacıyla “Matematiğe İlişkin Tutum Ölçeği” ve matematik dersi başarı puanlarını belirlemek için vize ve final sınavları ağırlıklı ortalamaları kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS 19.0 ve AMOS 16.0 paket programları kullanılmıştır.

Araştırmanın Bulguları: Araştırma kapsamında gözlenen sürekli değişkenler arasındaki doğrudan ilişkiyi açıklamak amacıyla Spearman Brown Sıra Farkları korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Buna göre, öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimleri ile matematik dersi başarı puanları arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=.177, p=.000). Bu sonuca göre öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimleri arttıkça matematik dersi başarılarının da arttığı söylenebilir. Öğrencilerin matematik dersine ilişkin tutumları ile matematik başarıları arasında pozitif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir (r=.360, p=.000). Yine öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimleri ile matematik dersine ilişkin tutumları arasında pozitif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir (r=.345, p=.000). Bu sonuca göre öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimleri arttıkça matematik dersine ilişkin tutumlarında da bir artış olacaktır. Öğrencilerin mantıksal düşünme becerileri ile matematik başarıları arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir (r=.813, p=.000). Buna göre, mantıksal düşünme becerileri arttıkça öğrencilerin matematik dersi başarıları da arttığı söylenebilir. Öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimleri ile matematiğe ilişkin tutumları arasında pozitif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir (r=.302, p=.000). Buna göre, öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerinde artış olması durumunda matematik dersine ilişkin tutumlarda da artış olacaktır. Araştırma sonucunda ayrıca eleştirel düşünme eğilimleri ile mantıksal düşünme becerileri arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir (r=.163, p=.000). Buna göre, eleştirel düşünme eğilimlerinin artması durumunda mantıksal düşünme becerilerinde de artma eğiliminde olduğu söylenebilir. Araştırma sonucunda eleştirel düşünmenin başarı üzerinde doğrudan etkisi (.014) istatistiksel olarak anlamlı olmamasına karşın, derse ilişkin tutum üzerinden oluşan dolaylı etki (.305) istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu durum derse ilişkin tutumun eleştirel düşünme ile matematik başarısı arasında tam aracılık etkisine sahip olduğu göstermektedir. Araştırma sonucunda ayrıca mantıksal düşünmenin başarı üzerinde doğrudan etkisi (.793) istatistiksel olarak anlamlı olmasının yanında tutum üzerinden oluşan dolaylı etki (.031) de istatistiksel olarak anlamlıdır.

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri:  Mantıksal düşünmenin başarı üzerinde doğrudan etkisi istatistiksel olarak anlamlı olmasına karşın, tutum üzerinden oluşan dolaylı etkinin ilk duruma göre azaldığı görülmektedir. Bunun yanında eleştirel düşünme eğilimlerinin başarı üzerinde istatistiksel olarak doğrudan anlamlı bir etkisi olmamasına karşın; derse ilişkin tutum üzerinden başarıya istatistiksel olarak anlamlı bir etkide bulunduğu belirlenmiştir.  Bu durum eleştirel düşünme eğilimleri ile mantıksal düşünme becerilerinin tutum ara değişkeni üzerinden matematik başarısında anlamlı bir etkiye sahip oldukları varsayımını doğrulamaktadır. Bu sonuca göre, öğrencilerin matematik dersinde başarılı olabilmeleri için derse ilişkin tutumların olumlu olması gerekir. Matematik dersinde eleştirel düşünmeye yöneltici ve bu düşünme stratejilerini geliştirici yöntemleri işe koşarak matematik dersinde başarı artırılabilir. Matematikte öğrencilerin ezberlemeleri gerektiğini düşündükleri formül ve kuralların nereden ve nasıl ortaya çıktığını keşfetmelerini sağlayacak ve onların her konuda farklı bakış açıları kazanabilmelerini sağlayacak olan eleştirel düşünme eğilimleri ve mantıksal düşünme becerilerinde oluşacak artış, zor ve korkulan bir ders olan matematik dersindeki akademik başarılarında da artış sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler: Matematik Başarısı, Tutum, Eleştirel Düşünme, Mantıksal Düşünme.

922 Görüldü
2015 Sayı 59

Indexed By

 
#
Tamam