Eurasian Journal of Educational Research

Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
Özlem TAGAY
Üniversite Öğrencilerinin Temas Engelleri, Benlik Saygısı ve Yaşam Doyumu Düzeyleri: Bir Yapısal Eşitlik Modeli Çalışması
10.14689/ejer.2015.59.7

Problem Durumu: İnsanoğlu çevre ile kurduğu ilişki sayesinde ihtiyaçlarını karşılar, büyür ve olgunlaşır. Sosyal bir varlık olan insan, yaşamını sürdürmek için diğer insanlarla bir arada yaşamak durumundadır. Başka bir deyişle insan sosyal bir grup içerisinde diğer insanlarla, çevresiyle temas kurar. Temas kavramına daha çok odaklanan yaklaşım türü Gestalt terapidir. Temas Gestalt terapide bireyi anlamak için kullanılan önemli bir kavramdır. Alan yazın incelendiğinde temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumunun farklı çalışmalarda ayrı ayrı ele alındığı görülmektedir. Özellikle Gestalt temas engelleri konusunda yapılan araştırmaların sınırlı sayıda olduğu görülmektedir. Bu araştırmada temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumu değişkenleri birlikte ele alınarak aralarındaki ilişki yapısal eşitlik modelinde yer alan yol analizi ile araştırılacaktır. Bu açıdan araştırmanın özgün bir çalışma olduğu düşünülmektedir.

Araştırmanın Amacı: Araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinde temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumu arasında nedensel bir ilişki bulunup bulunmadığını açıklamaya yönelik geliştirilen modeli test etmektir.

Araştırmanın Yöntemi: Bu araştırmada, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemeye yönelik niceliksel ve ilişkisel model kullanılmıştır. Araştırmada ilk olarak, teorik düzeyde üç örtük (gizil) değişken tanımlanmıştır. Bunlar: Gestalt temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumudur. Önerilen modelde kurulan yapıların doğrulanması amacıyla araştırma kapsamında toplanan veriler ile önce ölçüm modeli incelenmiş daha sonra bu yapılar arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modeli ile araştırılmıştır. Araştırmanın verileri Gestalt Temas Engelleri Ölçeği, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği Kısa Formu ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmış ve kurulan modeli test etme işlemi Yapısal Eşitlik Modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubu Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesine devam eden 290’ı kız, 124’ü erkek olmak üzere toplam 414 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın Bulguları: Çalışmada, öncelikle ölçeklerin güvenirliği ve yapı geçerliği incelenmiştir. Ölçme modelleri test edilmiş, daha sonra doğrulanan ölçme modellerine dayalı olarak ölçeklerin alt ölçek toplam puanları alınmış ve tek aşamalı yönteme göre her iki grupta da yapısal model test edilmiştir. Ölçeklerin güvenirliği Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ve McDonald’ın Omega değerleri kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada modelin sınamasına ilişkin t değerleri incelendiğinde temas düzeyi ile benlik saygısı arasında (t = -3.42, p<.05), tam temas düzeyi ile benlik saygısı arasında (t = -8.96, p<.05), bağımlı temas düzeyi ile benlik saygısı arasında (t= 3.14, p<.05), temas sonrası düzeyi ile benlik saygısı arasında (t = 2.35, p<.05) ve benlik saygısı ile yaşam doyumu arasında (t = 8.81, p<.05) kurulan ilişkilerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür.

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Bu araştırmada üniversite öğrencilerinde temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumu arasındaki nedensel ilişkiyi ortaya koyan bir yapısal model değerlendirilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında ölçme modelleri test edilmiş ve önerilen ölçüm modelinin yapısal modeli sınamada kullanılabileceği belirlenmiştir. Ardından doğrulanan ölçme modellerine dayalı olarak önerilen yapısal model test edilmiş ve doğrulanmıştır. Araştırmanın sonucuna göre; üniversite öğrencilerinin temas ve tam temas engeli ile benlik saygısı arasından negatif; bağımlı temas ve temas sonrası engeli ile benlik saygısı arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Başka bir deyişle, temas ve tam temas engeli yüksek olan üniversite öğrencilerinin benlik saygıları düşük iken bağımlı temas ve temas sonrası engeli yüksek olan üniversite öğrencilerinin benlik saygıları da yüksektir. Ayrıca araştırmada benlik saygısı ile yaşam doyumu arasında pozitif düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Özetle yapısal modele ilişkin elde edilen sonuca göre temas engelleri, benlik saygısı ve yaşam doyumu arasında nedensel bir ilişki bulunmaktadır. Gestalt temas engellerinin başka önemli kavramlarla kullanıldığı araştırmalar yapılabilir. Ayrıca başka yaş grupları ile de benzer araştırmalar yapılabilir. Ayrıca Gestalt Terapiyi kullanan uygulayıcılar çalışmalarında Gestalt Temas Engelleri ölçeğini kullanabilir.

Anahtar Sözcükler: Gestalt, temas engelleri, benlik saygısı, yaşam doyumu

454 Görüldü
2015 Sayı 59

Indexed By

 
#
Tamam