Eurasian Journal of Educational Research

Print ISSN: 1302-597X & e-ISSN: 2528-8911
Mehmet CANBULAT, Bekir DIREKCI, Emine Ela SIMSEK, Bilal SIMSEK
Okul 2023 Projesinin Öğretmenlerin Gözünden İncelenmesi: Bir Durum Çalışması
10.14689/ejer.2020.89.7

Problem Durumu: Bilgi çağı olarak adlandırılan günümüzde eğitim, toplumsal gelişimin ve dönüşümün gerçekleşmesinde en temel unsur olarak görülmektedir. Teknolojinin hızla ilerlemesi ve toplumların küresel düzenin bir parçası olma isteği, 21. yüzyılda yaşayan bireylerin bazı temel becerileri kazanmasını zorunlu kılmıştır. Söz konusu beceriler; eleştirel düşünme becerisi, problem çözme becerisi, iletişim kurma ve sürdürme becerisi, işbirliği, bilgi ve teknoloji okuryazarlığı, esneklik ve uyum sağlayabilme, küresel yetkinlikler ve finansal okuryazarlık olarak gösterilmektedir (Partnership for 21st Century Skills, 2009). Bu beceriler ise ancak çağın standartlarına uygun ve sistemli bir eğitim süreciyle kazandırılabilmektedir. Günümüzde ülkeler, toplumların eğitim seviyesinin yükseltilmesi amacıyla eğitime yönelik iyileştirici, düzenleyici ve geliştirici adımlar atmaktadır. Çünkü eğitim, ülkelerin gelişmişlik seviyelerinin ölçülmesinde en önemli faktörlerden birisi olarak görülmektedir (Ginsburg, Moseley ve Pigozzi, 2010; Glennerster, Kremer, Mbiti ve Takavarasha, 2011). Bu çerçevede Malezya, Polonya, Japonya, Hong Hong gibi bölgelerde eğitim reformları yapılmış ve eğitim sistemlerine yönelik yeni hedefler ortaya konulmuştur  (Yuda ve Itoh, 2006; Nurul-Awanis, Hazlina, Yoke-May ve Zariyawati, 2011; Kennedy, 2012; Jakubowski, 2015). Ülkemizde de bu alanda yeni reformlar yapılmaya devam etmektedir. Günümüzde eğitim sistemimize yönelik en geniş çaplı hedefin, Milli Eğitim Bakanlığı’nın ortaya koymuş olduğu 2023 Eğitim Vizyonu olduğu söylenebilir. Öğrencileri kuramsal anlatımdan uygulamaya yönelik etkinliklere yönlendirmeyi, onların kişisel becerilerini geliştirmeyi ve okulu bir yaşam alanı haline getirmeyi hedefleyen 2023 Eğitim Vizyonu’nun tanıtılmasıyla, bu hedeflere katkı sunmak amacıyla Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Okul 2023 Projesi uygulamaya konulmuştur. Öğrencilerin okuldaki yarışma ve rekabet ortamından uzaklaşarak kendi öğrenme serüvenini gerçekleştirmesini sağlamak amacıyla Antalya ilindeki gönüllü okullarda başlatılan proje, öğrencilere sunduğu serbest zaman dilimleriyle (40 dakika şeklinde planlanmış teneffüslerle) okul ekosistemine farklı bir bakış açısı kazandırmaktadır. 

Okul 2023 Projesi, 2018-2019 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde gönüllü 14 okulda uygulanmaya başlayan ve okul sınırları içerisinde öğrencilere serbest zamanlar tanıyan bir projedir. Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yayımlanan proje tanıtımında okul; her bir çocuğun değerine değer, mutluluğuna mutluluk katan, evrensel, milli ve manevi erdemlerle birlikte yaşam becerilerinin içselleştirildiği, öğrencilerin ilgi, yetenek ve mizaçlarına yönelik gelişimlerini destekleyen bireysel, akademik ve sosyal gelişim amaçlarına uygun, yarışma ve rekabet odaklı değil paylaşım temelli bir anlayışın hâkim olduğu bir ekosistem şeklinde tanımlanmıştır. Proje kapsamında, öğretmenler ve usta öğreticilerin öğretici olarak görev aldığı ve öğrencilerin kendi isteklerine göre özgürce seçim yapabildiği etkinlik listesi bulunmaktadır. Dönemin başında “Serbest Zaman Etkinlik/Kurs Öğrenci Anket Formu” verilerek öğrencilerden, formda yer alan etkinliklerden kendi ilgi ve becerisine uygun olanları seçmesi ve velisine imzalatarak okul idaresine teslim etmesi istenmektedir. Okul idaresi ise öğrenci isteklerini ve mevcut koşulları göz önünde bulundurarak açılacak etkinlikleri belirlemektedir. . Öğretmenler, öğrencilerin seçmiş olduğu etkinliklerde öğretici olarak görev almakta, onların kişisel becerilerini ortaya çıkarmasına ve geliştirmesine katkı sağlamakta, Ayrıca proje kapsamında görev alan öğretmenlerin genel olarak okulda bulunma ve öğrencilerle iletişimde bulunma süreleri artmaktadır. Bu bağlamda projenin uygulayıcıları olan öğretmenlerin, Okul 2023 Projesi ile ilgili görüşlerini belirlemek ve projeyi uygulayıcıların değerlendirmeleri etrafında ortaya koymak son derece önemlidir.

Araştırmanın Amacı: Araştırmanın amacı, Okul 2023 Projesi’nde görev alan öğretmenlerin projeye yönelik görüşlerini belirlemektir.

Araştırmanın Yöntemi: Araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Okul 2023 Projesi’ne gönüllü olarak katılan ilkokullarda ve ortaokullarda görev yapmakta olan 27 öğretmenle çalışma grubu oluşturulmuştur. Okul 2023 projesinin incelenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesinde görev yapan 8 araştırmacı ile bir çalışma ekibi oluşturulmuştur. Araştırmacılar projenin farklı yönlerini incelemek amacıyla müdürler, öğretmenler ve diğer paydaşlarla çalışmalar yürütmüştür. Okul 2023 projesinin öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi amaçlanan bu çalışmada, verilerin toplanma sürecinde öğretmenlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler ise içerik analiziyle çözümlenmiştir.

Araştırmanın Bulguları: Araştırmanın verilerinin analizi sonucunda veriler “Genel düşünceler”, “Etkinlikler hakkındaki düşünceler”, “Projenin öğretmenler üzerindeki etkilerine yönelik düşünceler”, “Projenin öğrenciler üzerindeki etkilerine yönelik düşünceler” ve “Projeye ilişkin öneriler” temaları altında sistemleştirilmiştir. Öğretmenlerin genel düşünceleri, projenin olumlu ve olumsuz yönlerini kendi görüşleri doğrultusunda ortaya koymaktadır. Bunun yanında proje kapsamında yapılan etkinliklerin nitelik ve nicelik olarak yeterli olduğu öğretmenlerin çoğunluğu tarafından ifade edilmiş, ancak olumsuz görüşlerin olduğu da tespit edilmiştir. Öğretmenlerin Okul 2023 Projesinin kendi yaşamları üzerindeki etkileri hakkındaki görüşlerine bakıldığında kişisel gelişimlerine katkı sağlaması, öğrencileri yakından tanımaları gibi pozitif yönlerin yanı sıra özellikle fiziksel olarak yorgunluk yaşadıkları ön plana çıkmıştır. Projenin öğrencilere olan etkisine yönelik öğrenmen görüşlerine bakıldığında öğrencilerin akademik başarı ve derslere olan ilgi düzeylerindeki değişim noktasında tam manasıyla bir fikir birliği sağlanamadığı görülmektedir. Bunun yanında öğrencilerin kişisel gelişimleri, sosyalleşmeleri ve okula aidiyetlerindeki değişimler noktasında öğretmenlerin büyük çoğunluğu projeyi olumlu yönde değerlendirmiştir. Ayrıca öğretmenler etkinliklere, alt yapı düzenlemelerine, derslere, görev alan öğretmenlere ve usta öğreticilere yönelik önerilerde bulunmuştur.

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Araştırmanın bulguları incelendiğinde öğretmen görüşleri genel anlamda olumlu olsa da projeyle ilgili bazı eksikliklerin olduğu görülmektedir. Farklı etkinliklerin öğrencilerle buluşturulmasının fırsat eşitliğine katkı sağlaması, proje kapsamında en çok öne çıkarılan olumlu etkidir. Projeye dâhil olan okullara yapılan maddi yardımlarla kurulan atölyeler ve temin edilen materyaller özellikle merkezde yer almayan okullarda olumlu bir hava yaratmıştır. Öğretmenler genel anlamda listede yer alan etkinliklerin, öğrencilerin kişisel becerilerini ve özgüvenlerini geliştirebilecek nitelikte olduğunu düşünmektedir. Ayrıca etkinliklerin öğrencileri bir arada tutarak sosyalleşmelerine katkı sağlayacak türden olduğu vurgulanmıştır. Projede yer alan etkinliklere yönelik olumsuz görüşlere bakıldığında öğretmenlerin bir kısmı gün içi etkinlik sayılarının azaltılması gerektiğini düşünmekte, bir kısmı ise etkinlik sürelerini yetersiz bulmaktadır.

Projenin öğretmenlerin kişisel gelişimlerine katkı sağladığı düşüncesi öğretmenler tarafından en sık kullanılan ifade olmuştur. 2023 Eğitim Vizyonu’na yönelik öğretmen görüşlerinin alındığı çalışmalar incelendiğinde, tasarım ve beceri atölyelerine katılan öğretmenlerin kişisel becerilerini geliştirebileceğine yönelik beklentilerin dile getirildiği görülmektedir (Kurt ve Duran, 2019; Doğan, 2019). Bunun yanı sıra bazı öğretmenler; hem etkinlikler sonrası fiziksel ve zihinsel yorgunluklar yaşadıklarını hem de okulda bulunma sürelerinin artmasıyla beraber sosyal hayatlarına zaman ayıramadıklarını ifade etmişlerdir. Projenin öğrenciler üzerindeki etkisi ile ilgili akademik başarı ve derslere olan ilgi düzeylerindeki değişim noktasında tam manasıyla bir fikir birliği sağlanamadığı görülmektedir. Bunun yanında öğrencilerin kişisel gelişimleri, sosyalleşmeleri ve okula aidiyetlerindeki değişimler noktasında öğretmenlerin büyük çoğunluğu projeyi olumlu yönde değerlendirmiştir. Alan yazında yapılan çalışmalarda serbest zaman etkinliklerinin öğrencilerin kişisel gelişimlerine (Taşdemir ve Sargın 2015; Aydemir, Bozkurt ve Şekerci, 2015), okul aidiyetlerinin artmasına (Gömleksiz ve Özdaş, 2013; Aydemir, Bozkurt ve Şekerci, 2015; Cinoğlu ve Bağcı, 2018), sosyalleşmelerine (Büküşoğlu ve Bayturan, 2005; Cinoğlu ve Bağcı, 2018) katkı sağladığı görülmektedir. Öğretmenlerin projeye ilişkin önerileri ise etkinlik, alt yapı, ders, öğretmenler ve usta öğreticilere yönelik öneriler başlıkları altında ele alınmıştır.

Bu yönleriyle proje, 2023 Eğitim Vizyonu gibi önemli bir reformun gerçekleştirilmesine katkı sağlayabilecek potansiyele sahiptir. Ancak bunun gerçekleştirilmesi tüm paydaşların ortak hareket etmesiyle sağlanabilir. Literatürde yer alan çalışmalarda da eğitim reformlarına verilecek desteğin önemi vurgulanmaktadır (Cheng, 2005; Resnik, 2007; Clark, 2010; Tutkun, 2010; Örs, Erdoğan ve Kipici, 2013). Bu çerçevede Okul 2023 Projesi’nin uygulayıcısı olarak öğretmenlerin projeye olan desteği hayatî önem taşımakta, görüşlerinin ve önerilerinin dikkate alınması gerekmektedir.

Anahtar Sözcükler:2023 Eğitim Vizyonu, Okul 2023 Projesi, öğretmen, serbest zaman etkinliği, teneffüs

143 Görüldü
2020 Sayı 89

Indexed By

 
#
Tamam